සැගවූ ප්‍රේමය

 

1919 දෙසැම්බර් මස 12 වන දින බටහිර වර්ජිනියාවේ ගල් අඟුරු පතල් කඳුකරයට අසාමාන්‍ය ලෙස සිසිල් විය. අහස අළු පැහැ ගැන්වී තිබුණි. ඒ අළු පැහැය පතල් කම්කරුවන්ගේ මුහුණුවල මෙන්ම ඔවුන්ගේ ජීවිතවලද තැවරී තිබූ කාලයකි. 

එලීනා රෝස් නම් දහහතර හැවිරිදි දැරිය, කඳුකරයේ අඳුරු මීදුම අතරින් මුල්වරට සුදු පැහැති හිම කැට පොළොවට පතිත වනු දුටුවාය.

ඇය ඇගේ කුඩා දෑත් අහසට දිගු කරමින්, පියාඹන සුදු පරෙවියන් වැනි හිම කැට අල්ලන්නට උත්සාහ කළාය. ඇගේ මුවින් පිටවූයේ නිකැලැල් හිනාවකි. ඒ හිනාව පිටුපස සැඟවුණු කඳුළු සාගරයක් තිබුණි. ඇය එතැනට පැමිණියේ දින කිහිපයකට පෙරය. ඇගේ බේබදු පියා විසින් ඇයව ඩොලර් තිහක් වැනි තුට්ටු දෙකක මුදලකට සහ පතලක රැකියා අවස්ථාවකට තොම්සන් නම් 45 හැවිරිදි පුද්ගලයෙකුට ඇයව විකුණා දමා තිබුණි.

දෛවයේ කෲරත්වය කෙතරම්ද යත්, ඇය එලෙස විකුණනු ලැබුවේ තම පියාගේ නිවසේදීම සිදු වූ බිහිසුණු අතවරයකින් තෙමසක ගැබිනියකව සිටියදීය. ලෝකය ඇය දෙස බැලුවේ පිළිකුලෙනි. ඇගේ පියා ඇයව දුටුවේ බරක් ලෙසිනි. එහෙත් ක්ලෙම් තොම්සන්, එලීනා දෙස බැලුවේ වෙනස්ම ආකාරයකටය.

තොම්සන් යනු පතල් සමාගමේ සුළු නිලධාරියෙකි. ඔහු දැඩි ගතිගුණ ඇති මිනිසෙකු ලෙස ප්‍රසිද්ධව සිටියද, ඔහුගේ පපුව ඇතුළත උතුම් හදවතක් සැඟවී තිබුණි. එලීනාව මුල්වරට තම කුටියට කැඳවාගෙන ආ දින ඇය බියෙන් ගැහෙමින් කොනකට වී හඬන අයුරු ඔහු දුටුවේය. ඇගේ ඇස්වල තිබූ ඒ අසරණ බව ඔහුගේ හෘද සාක්ෂිය කම්පනය කළේය.

"බය වෙන්න එපා දරුවෝ," ඔහු ඉතා මෘදු ලෙස පැවසුවේය. එදින ඔහු ලෝකයාට ඇය තම "බිරිඳ" ලෙස හඳුන්වා දුන්නද, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහු ඇයව සැලකුවේ තමාගේම දියණියක ලෙසිනි. ඔහු ඇයට නිවසේ වෙනම කාමරයක් පිළියෙළ කර දුන්නේය. පිරිමින් පිරුණු පතල් කඳවුරක ඇයව ආරක්ෂා කිරීම තොම්සන්ගේ එකම අරමුණ විය.

ඔහු ඇයට රසවත් ආහාර ලබා දුන්නේය. පතල් කම්කරුවන්ගේ රළු ජීවිතයෙන් ඇයව ඈත් කර තැබුවේය. "ඔබ දැන් මගේ දුව. ඔබ මෙතැන ඉන්නේ ආරක්ෂිතව," ඔහු නිතරම ඇයට සිහිපත් කළේය.

එදින දෙසැම්බර් 12 වන දින, ඇය හිම දෙස බලා සිනාසෙනු දොරකඩ සිට බලා සිටි තොම්සන්ගේ දෑස් කඳුළින් පිරී ගියේය. ඇගේ පියා ඇයට අහිමි කළ ළමා කාලය, ඔහු විසින් නැවත ලබා දිය යුතු යැයි ඔහු එදින තදින්ම අධිෂ්ඨාන කරගත්තේය.

1920 පෙබරවාරි 14 වන දින, කඳුකරය වැසී යන තරමට හිම වැටෙමින් තිබියදී, එලීනා තම කුඩා දියණියට උපත ලබා දුන්නාය. දොළොස් හැවිරිදි එලීනාට ඒ වේදනාව දරා ගැනීම අපහසු විය. තොම්සන් ඇගේ හිස අතගාමින්, වින්නඹු මාතාවට උදව් කරමින් ඇය අසලම සිටියේය.

බිළිඳියගේ හැඬුම් හඬ ඇසුණු විට එලීනාගේ දෑසින් ගලා ගියේ සතුටු කඳුළුය. ඇය තම දියණියට 'ලීලි' යන නම තැබුවාය. ලීලි පියෙකු නැති දරුවෙකු ලෙස නොව, තොම්සන්ගේ ආදරණීය මිනිබිරියක ලෙස හැදී වැඩුණාය.

තොම්සන් මාර්තාව පතල් වැඩට යැවුවේ නැත. ඒ වෙනුවට ඔහු ඇයට අකුරු ඉගැන්වීමට පොත්පත් සොයා දුන්නේය. රාත්‍රී කාලයේදී ලාම්පු එළියෙන් ඔහු ඇයට ලෝකය ගැන කියා දුන්නේය. "එලීනා, ඔයා ඉගෙන ගන්න ඕනේ. ඔයාටත්, ලීලිටත් මේ අඳුරු පතල් අතරින් මිදෙන්න පුළුවන් වෙන්නේ එතකොටයි," ඔහු නිතරම පැවසුවේය.

ලීලිට වයස අවුරුදු දහය වන විට, පතල් කඳවුරේ පරිසරය දරුවෙකුට සුදුසු නොවන බව තොම්සන් තේරුම් ගත්තේය. ඔහු වසර ගණනාවක් තිස්සේ රහසින් ඉතිරි කළ මුදල් එලීනා අත තැබුවේය.

"ලීලිව නගරයේ පාසලකට යවන්න දැන් කාලය හරි. ඇයව මගේ සහෝදරියගේ නිවසේ නතර කරන්නම්. එයාව මේ පතල් වලින් බේරලා දුරකට යවන්න එලීනා," 

තොම්සන්ගේ උපදෙස් මත එලීනා මහත් කැපකිරීමක් කළාය. ඇය තම පණ වැනි දියණියව තමාගෙන් ඈත් කර තොම්සන්ගේ සහෝදරිය ළඟට යැව්වේ, තමාට අහිමි වූ නිදහස ලීලිට ලබා දීමටය.

ලීලි නගරයේ හැදී වැඩී, උසස් අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව දක්ෂ නීතිඥවරියක බවට පත් වූවාය. ඇය සියලු දෙනාට පැවසුවේ තම සීයා වූ තොම්සන් සහ මව වූ එලීනා තමාගේ ජීවිතයේ වීරයන් බවයි.

කාලය වේගයෙන් ගලා ගියේය. 1971 දී, එලීනා රෝස් සිය අවසාන හුස්ම හෙළීමට සූදානම්ව රෝහල් ඇඳක වැතිර සිටියාය. ලීලි තම මවගේ දෑත් අල්ලාගෙන සිටියාය.

"දුව..." එලීනා ඉතා දුර්වල හඬින් කතා කළාය. "ඔබේ සීයා, ඒ කියන්නේ තොම්සන්... ඔහු ඇත්තටම ඔබේ සීයා නෙවෙයි. මගේ පියා මාව ඔහුට විකුණන විට මම දහහතර හැවිරිදි දැරියක්. ලෝකයම මාව අත්හැරිය වෙලාවේ තොම්සන් මාව බේරාගත්තා. ඔහු මට සැමියෙකු නොව පියෙකු වුණා. ඔබේ උපත සිදු වූ ඒ දවස්වල ඔහු කළ කැපකිරීම් නිසයි අද ඔබ මේ තත්ත්වයේ ඉන්නේ."

ලීලිගේ දෑසින් කඳුළු කඩා වැටුණි. ඇය තම මවගේ නළල සිප ගත්තාය. "මම දන්නවා අම්මේ. තොම්සන් සීයා මට හැම දෙයක්ම කියලා තිබුණා. ඔය දෙන්නා මාව බේරගත්තේ ලෝකයේ තිබුණු අඳුරුම තැනකින්."

එලීනා මියයන විට ඇගේ මුහුණේ තිබුණේ අමුතුම සාමයකි. ඇය මියගියේ ගෞරවනීය ගුරුවරියක සහ සමාජ සේවිකාවක ලෙසිනි.

1919 දෙසැම්බර් 12 වන දින ගත් ඒ පැරණි ඡායාරූපය ලීලි සතු විය. එහි පෙනෙන්නට සිටියේ හිම කැට දෙස බලා සිනාසෙන කුඩා දැරියකි. එය ඛේදවාචකයක සලකුණක් නොව, මනුෂ්‍යත්වය හමුවේ දෛවය පරාජය කළ වීරවරියකගේ සිනහවයි. 

ක්ලෙම් තොම්සන් නම් වූ ඒ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසා, විකුණා දැමූ දරුවෙකුගේ අනාගතය රැකගනිමින් ලෝකයට කියා දුන්නේ ආදරයට සහ දයාවට ඕනෑම අඳුරක් පරාජය කළ හැකි බවයි.

එම ඡායාරූපයේ පසුබිමින් පෙනෙන අළු පැහැති කුටිය දැන් නැත. නමුත් එලීනාගේ සිනහවත්, තොම්සන්ගේ පිය සෙනෙහසත් ලීලිගේ සහ ඇගේ දරු පරම්පරාවල ජීවිත තුළ සදාකාලිකව ජීවත් වනු ඇත.