Posts

Showing posts from 2026

වේදනාවෙන් නොබෙල් සම්මානයත්, ආදරයෙන් ජීවිතයත් දිනූ කවියා

Image
 ස්ටොක්හෝම්, 1923- ස්ටොක්හෝම් නුවර ශීත සෘතුවේ අහස අළු පැහැයෙන් බරව තිබුණි. ස්වීඩන් ඇකඩමියේ අතිවිශාල ශාලාව රන්වන් ආලෝකයෙන් සහ උත්කෘෂ්ට සංගීතයෙන් පිරී ඉතිරී ගියේය. සභාවේ සිටි පිරිස නොඉවසිල්ලෙන් බලා සිටියේ අයර්ලන්තයේ ප්‍රථම නොබෙල් සාහිත්‍ය ත්‍යාගලාභියා ලෙස ඉතිහාසයට එක්වන මිනිසා දෙසය. විලියම් බට්ලර් යේට්ස්, තේජාන්විත පෙනුමකින් යුත්, සුදු කොණ්ඩය කැපී පෙනෙන, උස් මිනිසෙකි. ඔහු වේදිකාවට ගොඩවන විට මුළු ශාලාවම අත්පොළසන් නාදයෙන් දෝංකාර දුන්නේය. ඇකඩමියේ සභාපතිවරයා යේට්ස්ගේ කවි ගැන පවසමින් සිටියේය:  "ඔහුගේ ආනුභාව සම්පන්න කවිය, සමස්ත ජාතියක ආත්මයට ප්‍රකාශනයක් ලබා දෙයි. එය ප්‍රේමය, අද්භූතවාදය සහ අයර්ලන්තයේ පැරණි ජනප්‍රවාද මනාව මුසු කළ අපූර්ව නිර්මාණයකි." යේට්ස් රන් පදක්කම අතට ගනිද්දී ඔහුගේ මුහුණේ ඇත්තේ සිනහවක් නොව, ගැඹුරු කල්පනාවක මුසු වූ බරැති පෙනුමකි. සභාවේ සිටි කිසිවෙකුත් නොදන්නා සත්‍යයක් ඔහුගේ සිතේ තිබුණි. මෙම සම්මානයට පාත්‍ර වූ ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨතම කාව්‍යයන්ගෙන් බහුතරයක්, ඇත්ත වශයෙන්ම ප්‍රේමය පිළිබඳ කවි නොවීය. ඒවා වසර තිහකට අධික කාලයක් තිස්සේ ඔහුව ප්‍රතික්ෂේප කළ නමුත් ඔහු උමතුවෙන් මෙන් ආදර...

සැගවූ ප්‍රේමය

Image
  1919 දෙසැම්බර් මස 12 වන දින බටහිර වර්ජිනියාවේ ගල් අඟුරු පතල් කඳුකරයට අසාමාන්‍ය ලෙස සිසිල් විය. අහස අළු පැහැ ගැන්වී තිබුණි. ඒ අළු පැහැය පතල් කම්කරුවන්ගේ මුහුණුවල මෙන්ම ඔවුන්ගේ ජීවිතවලද තැවරී තිබූ කාලයකි.  එලීනා රෝස් නම් දහහතර හැවිරිදි දැරිය, කඳුකරයේ අඳුරු මීදුම අතරින් මුල්වරට සුදු පැහැති හිම කැට පොළොවට පතිත වනු දුටුවාය. ඇය ඇගේ කුඩා දෑත් අහසට දිගු කරමින්, පියාඹන සුදු පරෙවියන් වැනි හිම කැට අල්ලන්නට උත්සාහ කළාය. ඇගේ මුවින් පිටවූයේ නිකැලැල් හිනාවකි. ඒ හිනාව පිටුපස සැඟවුණු කඳුළු සාගරයක් තිබුණි. ඇය එතැනට පැමිණියේ දින කිහිපයකට පෙරය. ඇගේ බේබදු පියා විසින් ඇයව ඩොලර් තිහක් වැනි තුට්ටු දෙකක මුදලකට සහ පතලක රැකියා අවස්ථාවකට තොම්සන් නම් 45 හැවිරිදි පුද්ගලයෙකුට ඇයව විකුණා දමා තිබුණි. දෛවයේ කෲරත්වය කෙතරම්ද යත්, ඇය එලෙස විකුණනු ලැබුවේ තම පියාගේ නිවසේදීම සිදු වූ බිහිසුණු අතවරයකින් තෙමසක ගැබිනියකව සිටියදීය. ලෝකය ඇය දෙස බැලුවේ පිළිකුලෙනි. ඇගේ පියා ඇයව දුටුවේ බරක් ලෙසිනි. එහෙත් ක්ලෙම් තොම්සන්, එලීනා දෙස බැලුවේ වෙනස්ම ආකාරයකටය. තොම්සන් යනු පතල් සමාගමේ සුළු නිලධාරියෙකි. ඔහු දැඩි ගතිගුණ ඇති මිනිසෙකු...

දියණියකගෙන් මවකට ලැබුණු පිලිතුර

Image
 1927 දෙසැම්බර් 28 - චිකාගෝ නුවර සීතල රාත්‍රියක චිකාගෝ නගරය හිමෙන් වැසී තිබුණි. ශීතල සුළඟ රෝහලේ කවුළු අතරින් කෙඳිරිගාමින් හමා යයි. රෝහලේ කොරිඩෝව දිගේ ඇසෙන්නේ එහා මෙහා යන හෙදියන්ගේ සපත්තු හඬ පමණි.  විසි හැවිරිදි හෙලන් මොරිසන් සිටියේ තම හදවතේ ගැස්ම පවා අසල සිටින අයට ඇසේවි යැයි බියෙනි. ඇය හෙද පුහුණුවේ අවසන් වසරේ ශිෂ්‍යාවකි. ඇගේ සුදු පැහැති ලිහිල් නිල ඇඳුම යටින්, මාස අටක් තිස්සේ ඇය ලෝකයෙන් සඟවාගෙන සිටි භයානක රහසක් විය. ඇය ඇගේ උදරය රෙදි පටිවලින් තදින් වෙළාගෙන සිටියාය. ඒ තද බව නිසා ඇයට හුස්ම ගැනීම පවා අසීරු විය. නමුත් ඒ වේදනාවට වඩා ඇය බිය වූයේ තම අනාගතය අඳුරු වේ යැයි කියාය. එවකට සමාජය "අවිවාහක මවක්" දෙස බැලුවේ පිළිකුලෙනි.  දරුවා ලැබෙන්නට යන බව දැනගත් සැණින් ඇගේ පෙම්වතා ඇයව හැර ගොස් තිබුණි. ඇයට ඉතිරිව තිබුණේ තේරීම් දෙකක් පමණි: එක්කෝ දරුවා වෙනුවෙන් හෙද සිහිනය අතහැර දරුවාද සමගින් පාරට වැටීම, නැතිනම් කෙසේ හෝ මේ රහස රැකගැනීමට තනිවම සටන් කිරීම. රාත්‍රී සේවා මුරය අතරතුර හදිසියේම ඇයට ප්‍රසූත වේදනාව ඇති විය. දහඩිය බිංදු ඇගේ නළල දිගේ පහලට ගලා යන්නට විය. ඇයට උදව් ඉල්ලා කෑ ගැසීමට අවශ්‍ය වු...

හිම මිදුණු වීදියක ලියවුණු අසමසම මාතෘ ප්‍රේමය

Image
1905 ජනවාරි 28 වන දින, නිව්යෝර්ක් නගරය සුදු පැහැති හිමෙන් වැසී තිබුණද, එම සුදෝ සුදු හිම තට්ටුව යට සැඟවී තිබුණේ දහස් ගණන් සංක්‍රමණිකයන්ගේ සුසුම් සහ වේදනාවන්ය. 20 හැවිරිදි සොෆියා, මැන්හැටන්හි වීදි කෙළවරක ගල් ගැසී සිටගෙන සිටියාය. ඇගේ දෑත් අතර සිටි මාස හයක ඇන්ටෝනියෝ බසිලිකෝ පුතු, දැඩි සීතල දරාගත නොහැකිව කෙඳිරිගාමින් සිටියේය. සොෆියාගේ වැරහැලි ගිය සායෙහි එල්ලී සිටි තුන් හැවිරිදි මරියා, තම මවගේ උණුසුම සොයමින් වෙව්ලමින් සිටියාය. එම මොහොතේ සොෆියාගේ දෑස්වල තිබුණේ හිස් බවකි. නමුත් ඒ හිස් බව පිටුපසින් ගිනිකන්දක් සේ දැවෙන අතීතයක වේදනාව සැඟවී තිබුණි. මීට මාස අටකට පෙර, සොෆියා සිසිලියේ සිට ඇමරිකාව බලා යාත්‍රා කළේ තම සැමියා වූ ජියාකොමෝ සමඟ අලුත් ජීවිතයක් ඇරඹීමේ උදාර බලාපොරොත්තුවෙනි. ඇය එනවිට අටමස් ගැබිනියකි. තම කුසෙහි වැඩෙන දරුවාට වඩා හොඳ අනාගතයක් ලබා දීම ඔවුන්ගේ එකම සිහිනය විය. නමුත් දෛවය ඇයට එරෙහිව කුරිරු විය. ඇය නිව්යෝර්ක් වරායට ළඟා වූ දිනයේම ඇයට ලැබුණේ මරණයේ පණිවිඩයකි. ජියාකොමෝ, උසැති ගොඩනැගිල්ලක පලංචියකින් ඇද වැටී එසැනින් මියගොස් තිබුණි. "තවත් එක් අසරණ සංක්‍රමණිකයෙක්" ලෙස සලකා ඔහු සේවය ක...

මුවර්ස් ක්‍රොසින් හි අබිරහස: 1925 ටෙක්සාස්

Image
 ඉතිහාසය සමහර විට අතිශය සුන්දර මතකයන් ඉතිරි කරයි. තවත් සමහර විටෙක එය කාලයේ වැලි තලාවෙන් වැසී ගිය බිහිසුණු රහස් සහ අසම්පූර්ණ යුක්තිය පිළිබඳ කතන්දර ශේෂ කරයි. 1898 වසරේදී ලබාගත් එක් පවුලේ සේයාරුවක් අදටත් ඔස්ටින් ඉතිහාස මධ්‍යස්ථානයේ දැකගත හැකිය. එහි සිටින චාල්ස් එංග්ලර් සහ ඔහුගේ බිරිඳ ඉතා සාමකාමී පෙනුමක් ගත්තද, ඔවුන්ගේ ඉරණම ලියැවී තිබුණේ බිහිසුණු මරණයකිනි. මෙය 1925 වසරේ ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයම කම්පා කළ, අදටත් විසඳී නැති "එංග්ලර් පවුලේ ඝාතනය" පිළිබඳ සත්‍ය කතාවයි. නිහඬ ගොවිපළේ අඳුරු සැන්දෑව 1920 දශකයේ මැද භාගය වන විට ඔස්ටින් නගරයේ ගිනිකොනදිග දෙසින් පිහිටි මුවර්ස් ක්‍රොසින් (Moore’s Crossing) ප්‍රදේශය ඉතා නිහඬ, ගොවිතැනින් දිවි ගෙවන මිනිසුන්ගෙන් පිරුණු පෙදෙසක් විය. චාල්ස් එංග්ලර් යනු එහි ගෞරවනීය ගොවියෙකි. ඔහු සහ ඔහුගේ බිරිඳ ආදරයෙන් හදා වඩා ගත් එමා (Emma) ඔවුන්ගේ මුළු ලෝකයම විය. එමා යනු ඒ වන විට විවාහ වීමට සුදුසු වයසේ පසු වූ, රූමත් තරුණියකි. 1925 අගෝස්තු මස මුල් සතියේ එක් රාත්‍රියක මුළු ප්‍රදේශයම නිහඬව තිබියදී, එංග්ලර් නිවස තුළ බිහිසුණු නාටකයක් රඟ දැක්වුණි. කිසිවෙකුත් බලාපොරොත්තු නොවූ මොහ...